• Lucy

De Ayurvedische (voedings)leer, wat is het precies?

Bijgewerkt op: nov 4

Sinds ik in aanraking ben gekomen met Ayurveda, zo een 8 jaar geleden, ben ik erdoor gefascineerd. Waarom? Ayurveda leert ons dat alles met elkaar is verbonden. Van het voedsel dat we eten tot de wereld waarin we leven, alles bestaat uit de elementen van de natuur. Vuur, water, aarde, licht en ether.

Wat kan Ayurveda voor je betekenen?

Tijdens mijn opleiding Holistische voedingsleer kreeg ik de kans om mij nog meer te verdiepen in de Ayurvedische voedingsleer en wauw wat is dit een verrijking.


Ayurveda leert ons dat ieder mens bestaat uit een combinatie van de drie Dosha’s, oftewel basiskrachten. De Dosha’s bestaan uit een combinatie van de vijf elementen uit de natuur. Jouw Dosha geeft je de mogelijkheid om je te verdiepen in de manier waarop jij in verbinding staat met de natuur en hoe je jouw lichaam en jouw leven het beste kunt balanceren om te kunnen genieten van een optimale gezondheid.


Jij leert hoe jij het beste in jouw kracht kunt staan.


Voel je jezelf prikkelbaar, onrustig of kom je juist helemaal niet in actie? Dan kan Ayurveda helpen om je weer in balans te brengen. Als je Ayurveda op de juiste manier toepast dan geeft het je precies wat je nodig hebt.


De drie Dosha's uit de Ayurvedische (voedings)leer

In de Ayurveda bestaan er drie types, ofwel Dosha's. Een Dosha kan je het beste zien als een basiskracht. We hebben allemaal de drie basiskrachten in ons, maar er zijn er altijd een, of twee, overheersend.


De Dosha's vertegenwoordigen hoe de vijf elementen in het lichaam samenwerken om te kunnen functioneren. Van je hart tot je longen en zelfs je huid, de elementen zijn aanwezig in elk orgaan en elk weefsel. Bij iedereen op een unieke manier waardoor ook iedereen een unieke manier van leven heeft.

De drie Dosha’s (basiskrachten)

KAPHA: Water + Aarde

VATA: Lucht + Ether (ruimte)

PITTA: Vuur + Water

We worden allemaal geboren met een bepaalde constitutie, dit is de combinatie van de drie die allemaal in bepaalde mate aanwezig zijn in jou. Gedurende ons leven komen we in aanraking met leuke en minder leuke dingen en worden we 'gevormd'.


Met Ayurveda heb je de mogelijkheid om jezelf meer in balans te brengen.


Hoe breng je jezelf in balans met Ayurveda?

  1. Doe deze test om erachter te komen welke Dosha('s) bij jou overheersend zijn.

  2. Stel jezelf de vraag hoe jij als klein kind was en probeer vervolgens de test nog eens te maken met in je achterhoofd hoe jij als kind was.

  3. Leg de uitslagen naast elkaar. Was jij als kind overheersend PITTA en heb je nu vooral een combinatie van PITTA en KAPHA in je? Dan is het interessant om te kijken hoe je jouw PITTA weer kunt balanceren. Bekijk daarvoor hieronder de uitgebreide informatie over jouw overheersende Dosha.

  4. Ook als je niet meer zo goed weet hoe jij als kind was ga je altijd aan de slag met het balanceren van je overheersende Dosha. Een veelgemaakte denkfout is dat je de Dosha's waarop je laag scoort omhoog moet halen, maar dat is juist niet de bedoeling. Je gaat juist je overheersende Dosha balanceren voor meer balans in je leven.

  5. Kies een aantal opties uit om mee aan de slag te gaan en neem je tijd om te ervaren hoe jij hierop reageert.

  6. Je kunt de de Holistic Maandplanner gebruiken om jezelf te tracken op zowel emotioneel als fysiek gebied. Kom je er niet uit en wil je meer informatie over hoe jij Ayurveda kunt inzetten? Neem dan gerust even contact met mij op via lucy@yourmealplanners.nl


A closer look... De drie Dosha's uitgelegd


Elke Dosha heeft zijn eigen kwaliteiten - gebaseerd op de elementen waaruit het is opgebouwd. Elke Dosha staat voor een bepaalde groep organen, weefsels en fysiologische functies in het lichaam. De Dosha's komen overal in terug, van het tijdstip van de dag tot de seizoenen van het jaar tot de tijd van het leven waarin je momenteel leeft.


De kwaliteiten van de Dosha's zijn zichtbaar als ze in balans zijn, en verschijnen als symptomen (meestal ongewenst en ongemakkelijk) wanneer ze uit balans zijn.


Hieronder bespreek ik elke Dosha kort, zodat je kunt beginnen te begrijpen hoe ze bij JOU in je leven verschijnen.


Remember: Je hebt een specifieke combinatie van elk van de Dosha's in je lichaam. Dit is jouw unieke Ayurvedische constitutie.


Je wordt geboren met deze speciale constitutie. Door levenservaringen en omstandigheden zal jouw constitutie verschuiven. Het is jouw taak om de remedies te vinden die je helpen zo dicht mogelijk bij je oorspronkelijke constitutie te blijven. Dit is wat je helpt gezond te blijven, en deze gezondheid is uniek voor jou.


VATA


Ontstaat uit Lucht en Ether (is de ruimte waarbinnen lucht aanwezig is).


Als VATA in balans is:

  • Druk en in de weer (geestelijk en lichamelijk)

  • Levenslustig

  • Creatief

  • Enthousiast

  • Heldere uitstraling

  • Flexibel

  • Dol op verandering en graag op reis

  • Is snel van begrip (maar vergeet ook snel)

  • Is niet erg materialistisch en geen gemakkelijk geld uit

  • Heeft een onregelmatige eetlust en de voorkeur voor warme kleine hapjes




Als VATA uit balans is: Mentaal: Lichamelijk

- Angstig en nerveus - Gapen

- Slapeloosheid - Ademhalingsproblemen, hartritmestoornissen

- Chaotisch denken en piekeren - De hik

- Rusteloos en snel opgewonden - Heesheid

- Oververmoeid - Verteringsproblemen en/of constipatie

- Instabiele en wisselende emoties - Mentruatiestoornissen

- Besluiteloos en onvoorspelbaar - Krachtverlies

- Overgevoelig - Spontane bewegingen van ledematen


VATA komt weer in evenwicht door

  • Regelmaat aan te brengen in dagindeling, eten en activiteiten; leren één ding tegelijk te doen;

  • Rustige muziek te luisteren, rustige beweging en sporten (wandelen, yoga, tuinieren, dansen, fietsen, paardrijden, golf, biljart, t'ai Chi)

  • Rust inbouwen na inspanning. Rustige vakantie in een warme omgeving;

  • Gevoelens rustig bekijken en bespreken;

  • Meditatie;

  • Huid dagelijks invetten en licht masseren (helpt VATA te aarden) met geschikte olie: amandel of sesam.

  • Een warm bad (niet te heet en te lang)

  • Op vaste tijden eten, regelmatig kleine maaltijden en voldoende eten in een rustige omgeving.

  • Balancerend voedsel (VATA verlagend): warm, vochtig, zoet, zuur, zout. Bijvoorbeeld soepen, warme pap van granen (rijst, haver, quinoa) en gebalanceerde groenten in olie. Geen rauwkost!

Bekijk hier het recept om VATA in jou te balanceren: Groente curry met Pancha Masala


PITTA


Ontstaat uit Vuur en Water.


Als PITTA in balans is:

  • Energiek

  • Slagvaardig en accuraat (ook in tijd)

  • Charmant, scherp intellect, goed inzicht, kritisch en een logische denker

  • Gemiddeld geheugen

  • Avontuurlijk

  • Strijdvaardig

  • Rechtvaardigheidsgevoel en een goede leider

  • Wilskrachtig

  • Bedachtzaam bij geld uitgeven

  • Heeft een goede vertering en goede eetlust, maar kan geen maaltijd overslaan (lage bloedsuiker)

  • Heeft een voorkeur voor koud eten en drinken


Als PITTA uit balans is Mentaal: Lichamelijk

- Boos - Overmatige zuurvorming

- Ongeduldig - Maagzweren

- Agressief - Branderige tong

- Wreed en dominant - Koorts en ontstekingen

- Eigenwijs en koppig - Bloedarmoede

- Jaloers - Galstenen

- Roekeloos - Huidziekten, roodheid en branderigheid

- Dorstigheid

- Verminderend zichtsvermogen

- Oogaandoeningen

- Sneller grijs haar

PITTA komt weer in evenwicht door

  • Te bewegen in een koele ruimte of koele buitenlucht;

  • Extreme hitte, maar vermijd stoom en vocht;

  • Helemaal niets te doen, en daar ook van te genieten!;

  • Teamsporten die het liefst ook verkoelend zijn. Denk aan water- en wintersporten;

  • Op rustige wijze gevoelens uiten;

  • Stevige massage met verkoelende olie;

  • Maaltijden niet uitstellen;

  • Balancerend voedsel (PITTA verlagend): niet te heet, accent op zoet, bitter en wrang, matig met olie.

Bekijk hier het recept om PITTA in jou te balanceren: Frisse bieten raïta met kokosyoghurt


KAPHA

Ontstaat uit Water en Aarde.


Als KAPHA in balans is:

  • Vriendelijk, kalm en bedachtzaam

  • Loyaal en megaand

  • Bescheiden, stabiel en rustig